Το να βοηθάμε κάποιον με το κινητό του μπορεί να γίνει ευκαιρία να μάθει κάτι που θα χρησιμοποιεί καθημερινά. Αρκεί να του δώσουμε χρόνο, χώρο και τον έλεγχο της συσκευής του.

«Δώσ’ το μου, θα το κάνω εγώ». Η φράση βγαίνει σχεδόν αυτόματα όταν ένας δικός μας άνθρωπος δυσκολεύεται να στείλει μια φωτογραφία ή να βρει ένα αρχείο. Σε λίγα δευτερόλεπτα η δουλειά έχει τελειώσει και το κινητό επιστρέφει στα χέρια του. Την επόμενη φορά, όμως, μπορεί να χρειαστεί ακριβώς την ίδια βοήθεια, επειδή δεν πρόλαβε να καταλάβει τι συνέβη στην οθόνη.

Υπάρχουν στιγμές που η άμεση εξυπηρέτηση είναι αυτό που χρειάζεται κάποιος. Όταν υπάρχει διάθεση για μάθηση, μπορούμε να αξιοποιήσουμε μια απλή καθημερινή ανάγκη για να χτίσουμε λίγη περισσότερη αυτονομία. Η εξοικείωση με την τεχνολογία δεν προκύπτει αυτόματα από την κατοχή μιας συσκευής, ούτε είναι ίδια για όλους. Κάποιος μπορεί να χρησιμοποιεί άνετα τις βιντεοκλήσεις και να δυσκολεύεται όταν πρέπει να επισυνάψει ένα έγγραφο.

Ξεκινάμε από κάτι που έχει νόημα

Η πιο χρήσιμη πρώτη ερώτηση είναι «τι θα ήθελες να μπορείς να κάνεις;». Μπορεί να είναι μια φωτογραφία που θέλει να στείλει σε φίλο, μια υπενθύμιση για το επόμενο ραντεβού ή η αναζήτηση του ωραρίου ενός καταστήματος. Επιλέγουμε μαζί μία δραστηριότητα που τον ενδιαφέρει και την κρατάμε ως μοναδικό στόχο της πρώτης προσπάθειας.

Δεν χρειάζεται να εξηγήσουμε κάθε σύμβολο και κάθε δυνατότητα της εφαρμογής. Για αρχή, αρκεί να βρει από πού ξεκινά, ποιο είναι το επόμενο βήμα και πώς θα καταλάβει ότι ολοκλήρωσε αυτό που ήθελε. Αν η διαδικασία περιλαμβάνει πληρωμή, προσωπικά έγγραφα ή οριστική υποβολή, διαλέγουμε μια πιο απλή άσκηση για την πρώτη δοκιμή.

 

Το κινητό μένει στα χέρια εκείνου που μαθαίνει

Καθόμαστε δίπλα του και περιγράφουμε μία ενέργεια κάθε φορά, αφήνοντας χρόνο να την κάνει. Αντί για «πάτα εκεί», μπορούμε να πούμε «βρες το όνομα του ανθρώπου στον οποίο θέλεις να στείλεις το μήνυμα». Έτσι, η οδηγία συνδέεται με τον σκοπό της και μπορεί να γίνει πιο εύκολα κατανοητή όταν αλλάξει λίγο η εμφάνιση της οθόνης.

Αν κάτι δεν προχωρά, ρωτάμε τι βλέπει και ποιο σημείο τον μπέρδεψε. Το «μα είναι εύκολο» περιγράφει τη δική μας εξοικείωση, χωρίς να λύνει τη δική του δυσκολία. Όταν χρειάζεται να δείξουμε κάτι στη συσκευή, ζητάμε πρώτα την άδειά του και ύστερα του δίνουμε τη δυνατότητα να επαναλάβει την ενέργεια. Αν προτιμά να σταματήσει, σεβόμαστε την επιλογή του.

Κρατάμε έναν μικρό προσωπικό οδηγό

Ένα σημείωμα με λίγα καθαρά βήματα μπορεί να γίνει χρήσιμο στήριγμα για την επόμενη φορά. Γράφουμε τις λέξεις που εμφανίζονται στη συγκεκριμένη συσκευή, με γράμματα που διαβάζονται άνετα, και αποφεύγουμε συντομογραφίες που χρειάζονται νέα εξήγηση. Ζητάμε από τον ίδιο τον άνθρωπο να περιγράψει τη διαδικασία όπως την κατάλαβε, ώστε οι σημειώσεις να του είναι οικείες.

Ο οδηγός μπορεί να μείνει σε χαρτί ή σε ένα σημείο της συσκευής που ξέρει ήδη να βρίσκει. Αν χρησιμοποιήσουμε στιγμιότυπα οθόνης, φροντίζουμε να μην εμφανίζονται προσωπικές συνομιλίες ή άλλα ευαίσθητα στοιχεία. Δεν καταγράφουμε κωδικούς πρόσβασης μέσα σε αυτό το σημείωμα. Μετά από κάποια ενημέρωση της εφαρμογής, ίσως χρειαστεί να διορθώσουμε ένα βήμα μαζί.

Δοκιμάζουμε ξανά με μια μικρή αλλαγή

Για μια πρώτη άσκηση, μπορούμε να επιλέξουμε την αποστολή μιας φωτογραφίας χωρίς προσωπικά στοιχεία, μέσα από εφαρμογή που χρησιμοποιείται ήδη. Ο άνθρωπος που μαθαίνει ανοίγει τη συνομιλία, επιλέγει τη φωτογραφία και ελέγχει τον παραλήπτη πριν την αποστολή. Εμείς μένουμε διαθέσιμοι για βοήθεια, χωρίς να βιαζόμαστε να ολοκληρώσουμε την κίνηση στη θέση του.

Την επόμενη φορά μπορεί να διαλέξει άλλη φωτογραφία και να ακολουθήσει τις σημειώσεις του. Αν σταματήσει σε κάποιο σημείο, επιστρέφουμε εκεί και το εξηγούμε ξανά. Η επανάληψη δεν χρειάζεται να μοιάζει με εξέταση. Σκοπός είναι να αναγνωρίζει σταδιακά τη διαδρομή και να ξέρει πότε θέλει υποστήριξη.

Η ασφάλεια είναι μέρος της εξοικείωσης

Η βοήθεια δεν απαιτεί να μάθουμε τους προσωπικούς κωδικούς κάποιου. Όταν χρειάζεται σύνδεση, του αφήνουμε χώρο να πληκτρολογήσει ο ίδιος τα στοιχεία του και δεν του ζητάμε να μας τα στείλει σε μήνυμα. Το βρετανικό πλαίσιο βασικών ψηφιακών δεξιοτήτων περιλαμβάνει τόσο καθημερινές ενέργειες επικοινωνίας όσο και την προστασία των στοιχείων πρόσβασης.

Εξίσου χρήσιμο είναι να εξηγήσουμε ότι ένας κωδικός επιβεβαίωσης δεν είναι πληροφορία που δίνουμε σε όποιον μας τη ζητήσει. Η Google προειδοποιεί να μη μοιραζόμαστε τέτοιους κωδικούς, στο πλαίσιο των οδηγιών προστασίας για το Google Voice. Αν εμφανιστεί ένα απρόσμενο αίτημα, σταματάμε και το ελέγχουμε από την επίσημη υπηρεσία. Η δυνατότητα να κάνουμε παύση είναι επίσης δεξιότητα.

Περισσότερη αυτονομία με τον δικό μας ρυθμό

Ένας άνθρωπος μπορεί να χρειάζεται μεγαλύτερα γράμματα, περισσότερο χρόνο ή διαφορετικό τρόπο χειρισμού. Μπορεί επίσης να θέλει βοήθεια μόνο σε ορισμένες διαδικασίες και να αισθάνεται ήδη άνετα με άλλες. Ακούμε αυτές τις ανάγκες και προσαρμόζουμε την υποστήριξη, χωρίς να συνδέουμε κάθε δυσκολία με την ηλικία ή να υποθέτουμε ότι όλοι θέλουν να μάθουν τα ίδια πράγματα.

Η τεχνολογική ένταξη αποκτά καθημερινό περιεχόμενο όταν ο καθένας μπορεί να κάνει περισσότερα από όσα έχουν αξία για τον ίδιο. Στην επόμενη ευκαιρία, μπορούμε να ξεκινήσουμε με μια απλή πρόσκληση: «Θέλεις να το κάνουμε μαζί, για να το δοκιμάσεις κι εσύ;». Μια μικρή δουλειά που ολοκληρώνεται με προσωπική συμμετοχή μπορεί να γίνει το πρώτο βήμα για την επόμενη.

Οι εικόνες δημιουργήθηκαν με τεχνητή νοημοσύνη για την εικονογράφηση του άρθρου. Δεν απεικονίζουν πραγματικούς συμμετέχοντες ή δράσεις του προγράμματος.